Θωμάς Ιωάννου – Προσεγγίζω κλινικά το σώμα, τόσο ιατρικά, όσο και ερωτικά στα ποιήματά μου

DSC04841 - Αντίγραφο

Η πρώτη σου ποιητική συλλογή μοιράστηκε πρόσφατα το κρατικό βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου. Ποια η σχέση σου με τα βραβεία; Νιώθεις  ηθική ικανοποίηση; Είναι το βραβείο δικαίωση;  Αν ναι, δικαίωση ως προς τι, αν όχι, πού βρίσκεται τελικά η δικαίωση του ποιητή;

Θ.Ι. Νομίζω πως η σχέση μου με τα βραβεία είναι περιστασιακή και δε θα εξελιχθεί σε σταθερή σχέση ή δεσμό, με όλα τα συνεπακόλουθα δεσμά .

Ομολογώ πως η βράβευσή μου αποτελεί μια ενθάρρυνση, καθώς το βιβλίο μου ταξίδεψε μόνο του, χωρίς τεχνητές αναπνοές.Παράλληλα όμως είναι και ένα φορτίο,καθώς πλέον καλείσαι να συνεχίσεις και να αποδεικνύεις συνεχώς την όποια αξία σου.

 Δεν μπορούμε να μιλάμε για κανενός είδους δικαίωση όταν η ίδια η ύπαρξή μας εν τέλει παραμένει αδικαίωτη. Κάθε ποίημα κοστίζει πολλαπλώς, τόσο στον ποιητή, όσο και σε όσους βρίσκονται κοντά του, που συχνά αποτελούν και τις παράπλευρες απώλειες του ωστικού κύματος της γραφής. Δεν απαλύνεται η οδύνη της γραφής με δάφνες και τα παρόμοια. Αν κάτι έχει νόημα πάντως, είναι να μπορείς να κρατήσεις γερά τη σκυτάλη στη σκυταλοδρομία της γραφής και να τη δώσεις στον επόμενο. Να γίνεις κι εσύ ένας κρίκος στην εξέλιξη της γλώσσας και αυτό το μεγάλο στοίχημα, αν κερδηθεί, ίσως να μετριάζει κάπως την αίσθηση της ματαιότητας και του εφήμερου του ανθρώπινου βίου.

 

“Το παρόν συνωστίζεται γύρω μου με πιέζει με το ογκώδες σώμα του”. Δανείζομαι το στίχο σου για να σε ρωτήσω ποιά η σχέση σου με το χρόνο και τι είναι τελικά επίκαιρο στην ποίηση;

 Θ.Ι.Θα επιθυμούσα να βίωνα τη διαχρονία της στιγμής και να αντιλαμβάνομαι το χρόνο στις πραγματικές του διαστάσεις. Όμως, δυστυχώς, βιώνω τον τεχνητό κατακερματισμό του χρόνου σε τρεις συνιστώσες (παρελθόν,παρόν,μέλλον) με όλα τα αρνητικά επακόλουθα μιας τέτοιας αφύσικης κατάστασης.

Στην ποίηση το ανεπίκαιρο καταλήγει συχνά να είναι πιο επίκαιρο και σύγχρονο από κάθε είδους βεβιασμένη προσπάθειά μας να συντονιστούμε με την εποχή μας. Τα διαχρονικά θέματα που απασχολούν την ανθρώπινη ύπαρξη, ακονισμένα στην αιχμή του καιρού, αποκτούν μια επιτακτική επικαιρότητα.

 Ο ποιητής δε χρειάζεται να επιδεικνύει ή να αποδεικνύει πως διαθέτει κοινωνικά αντανακλαστικά, αλλά ενδιαφέρει πρωτίστως μια α-συγχρονία του δημιουργού με την εποχή. Πιστεύω ότι η ποίηση καλό είναι να αποσυντονίζει το βηματισμό του καιρού, να βάζει τρικλοποδιές στην ομαλή ροή των πραγμάτων και όχι να συντονίζεται με το περιβάλλον. Με άλλα λόγια εκφράζει καλύτερα την εποχή του, όποιος δεν παραχαράσσεται απ’ αυτή, αλλά διατηρεί τον ιδιορυθμό του.

 

Το πρώτο σου βιβλίο μαρτυρά κάποιες από τις εκλεκτικές σου συγγένειες. Μία από αυτές ο Κ.Καρυωτάκης.  Στο σύντομο κριτικό σημείωμα για το βιβλίο  σου στο Παράθυρο, είχα σημειώσει σαν αστοχία το δώστε μου λίγη Πρέ(βε)ζα θανάτου”.  Μίλησέ μου για αυτόν το στίχο.

Μεγαλώνοντας στην  Πρέβεζα αναπόφευκτα θα συναντούσα τον αυτόχειρα. Εξάλλου το σχολείο μου ήταν σε απόσταση βολής από τους θρυλικούς ευκάλυπτους, όπου ‘’Βρήκε τη γαλήνη με μια σφαίρα στην καρδιά ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης’’, όπως αναφέρεται και στην επιγραφή που έχει τοποθετηθεί στο σημείο του αυτοπυροβολισμού.

Θα υπερασπιστώ αυτόν τον στίχο. Προσωπικά, τον θεωρώ εξαιρετικά ευθύβολο, παρά άστοχο. Είναι ένας στίχος υψηλού ρίσκου,υπό την έννοια ότι θα μπορούσε να πυροδοτήσει αλλεργικές αντιδράσεις στην πόλη μου, αν διαβαστεί μονομερώς. Είναι εύκολο να ασκείσαι σε λεκτικούς ακροβατισμούς όταν υπάρχει δίχτυ ασφαλείας. Θέλω να πω ότι αν ο στίχος αυτός είχε γραφεί από κάποιον που δεν έχει δεσμούς με την πόλη δε θα είχε την ίδια διακινδύνευση και δε θα είχε και έναν βιωματικό πυρήνα. Ο Γιάννης Δάλλας θεώρησε πως υπαινίσσομαι την κατηγορία που είχε αποδοθεί στον Καρυωτάκη περί εμπορίας-διακίνησης ναρκωτικών ουσιών. Κάποιος άλλος μου είπε ότι του θυμίζει τα λόγια του Κάλβου ‘’Ας μη μου δώσει η μοίρα μου/εις ξένην γην τον τάφον/είναι γλυκύς ο θάνατος/μόνο όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα’’.

Για τους περισσότερους εκφράζει την αμφιθυμική σχέση που όλοι λίγο πολύ έχουμε με την πόλη μας και για αυτό στη θέση της Πρέβεζας ο καθένας βάζει τη δική του γενέθλια γη. Ο στίχος αυτός επιδέχεται πολλαπλές αναγνώσεις και παραναγνώσεις και εκεί έγκειται κατ’ εμέ η ισχύς του.

Το σώμα και τα πάθη του αποτελεί το ποιητικό σου όχημα σε πολλά σημεία του βιβλίου.
” πρόσφυγας από σώμα σε σώμα που δεν θα γνωρίσει νόστο καθ’ έξιν αποβολή από ένα ξένο κι εχθρικό σώμα”

” με εκείνους που τρέχουν προς την έξοδο κινδύνου ξεχνώντας πως από το σώμα του δεν ξέφυγε κανείς”.
Φταίει το επάγγελμά σου για αυτό; Η σκληρή καθημερινότητα του γιατρού, ξορκίζεται με ποίηση; Είναι η ποίηση μία ασπίδα για το φθαρτό του σώματος;

Θ.Ι Προσεγγίζω κλινικά το σώμα, τόσο ιατρικά, όσο και ερωτικά στα ποιήματά μου. Επί της κλίνης εξετάζεται το πάσχον σώμα αλλά και τελείται το πάθος.

Η ιατρική πράξη και η ερωτική, είναι εξίσου ιερές και συνάμα ακάθαρτες και αποτελούν πρωτογενές υλικό για την ποίησή μου. Ο Χειμωνάς θεωρούσε πως ‘’Ψυχή είναι μίμηση σπουδαίου σώματος’’. Η ποίηση δεν μπορεί να ξορκίσει κανένα κακό, μάλλον αποτελεί ένα είδος κατάρας ,όσο και αν ακούγεται παλαιάς κοπής και ρομαντική αυτή η άποψη. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αποτελέσει ασπίδα για το φθαρτό του σώματος. Η ίδια η ποίηση είναι μια νόσος φθοράς και ίσως θα μπορούσαμε να την κατατάξουμε στα αυτοάνοσα νοσήματα. Ο οργανισμός μας αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως εισβολέα και εν δυνάμει εχθρό και στρέφει την  άμυνά του εναντίον του. Πάντως το γεγονός ότι ψηλαφείς τις πληγές σου(ίσως και λόγω ονόματος έχω την προδιάθεση να θέτω το δάχτυλο εις τον τύπον των ήλων) ενδεχομένως να εκφράζει και ένα ψυχικό σθένος, καθώς ο πράγματι ‘’υγιής’’ οργανισμός δε φοβάται να ψηλαφήσει τις πληγές του και να αναμετρηθεί με το σώμα του.

 

Έξέδωσες την πρώτη σου συλλογή μετά τα τριάντα. Έγραφες πάντα; Η ποίηση σε συνάντησε αργότερα;

Θ.Ι Ξεκίνησα να γράφω στην εφηβεία. Ήταν ουσιαστικά προσπάθειες ημερολογιακής καταγραφής της ζωής μου παρά ποιήματα. Πέρασα διάφορες φάσεις, όπου και για δύο χρόνια ολόκληρα δεν έγραψα ούτε μισό στίχο. Πάντως, γύρω στο 2004(σε ηλικία 25 ετών) πιστεύω πως βρήκα την  προσωπική μου φωνή και ο κύριος κορμός του βιβλίου συγκροτήθηκε μεταξύ 2005-2006. Από τότε διάβηκαν άλλα δυο χρόνια αποχής, καθώς δεν ήμουν βέβαιος αν όντως ήθελα να εμπλακώ περισσότερο με την ποίηση, καθώς η ιατρική δεν αφήνει πολλά περιθώρια για άλλες ενασχολήσεις και κυρίως γιατί πάντα διατηρώ τις επιφυλάξεις μου σχετικά με τη χρησιμότητα της γραφής. Εξέδωσα την πρώτη μου συλλογή κυρίως για να κλείσω κάποιους ανοικτούς λογαριασμούς με τα γραπτά μου και για να λάβει η αγωνία τόσων ετών μια κάπως οριστική μορφή. Βέβαια οι λογαριασμοί με τα γραπτά μας δεν κλείνουν ουσιαστικά ποτέ.

 

Υπάρχουν συνομίληκοί σου ποιητές/ ποιήτριες  που νιώθεις συγγένεια;  Πώς βλέπεις το τοπίο της ποίησης σήμερα; Σε ενδιαφέρει, επηρεάζει ή ο δρόμος είναι μοναχικός και προσωπικός;

Θ.Ι Παρακολουθώ, στο μέτρο του δυνατού, την ποιητική παραγωγή των συνομηλίκων μου. Τη βρίσκω εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και υπάρχουν πολλές αξιόλογες φωνές. Δεν ξέρω αν μπορώ να ονομάσω συγγενικές φωνές με τη δική μου. Εξ ιδιοσυγκρασίας εξάλλου, σε κάθε χώρο αισθάνομαι και λίγο ξένο σώμα. Πάντως, κάτι κινείται στην ποίηση τα τελευταία χρόνια. Ελπίζω ένας διαρκής θόρυβος που επικρατεί γύρω από την ‘’άνοιξη’’ της ποίησης να μη σκεπάσει την υπόγεια δυναμική του ‘’υπερούσιου’’ μεταλλεύματός μας. Ο καθένας που γράφει αναζητεί το δικό του μοναχικό και προσωπικό δρόμο.Υπάρχουν πάντως σημεία τομής, όπου διασταυρώνεσαι με τη γραφή της γενιάς σου και  αυτές οι συναντήσεις έχουν ενδιαφέρον.

Υπάρχει κάποιο ποίημα ή στίχος που δεν θα ξεγραφτεί ποτέ από τη μνήμη σου; 

Θ.Ι  Μου βάζεις δύσκολα..Στην παρούσα φάση, θα έλεγα ότι θα με συντροφεύει πάντα το ποίημα  ΑΦΗΓΗΣΗ του Γιώργου Σεφέρη.

Τι θα ήθελες να νιώσει ο ανάγνωστης κλείνοντας το βιβλίο σου;

Θ.Ι Θα επιθυμούσα να βιώσει ενός είδους jet lag…Να του πάρει λίγο χρόνο να προσαρμόσει εκ νέου τον βιορυθμό του στο περιβάλλον… Ζητάω πολλά ε;

Να περιμένουμε καινούργια συλλογή σύντομα;

Θ.Ι Τα ποιήματα συμβαίνουν, δεν προγραμματίζονται.

thomioannou@gmail.com

Advertisements

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.

  • © 2011 - 2015
    toparathyro.com
    ISSN: 2241-7230

Αρέσει σε %d bloggers: