Γιάννης Λειβαδάς : In Memoriam Philip Lamantia

«Όπως ο μυστικισμός, η ποίηση προσπαθεί να αποκαλύψει αυτό που μας είναι άγνωστο, αλλά επίσης να μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε οτιδήποτε υπάρχει ήδη μέσα μας».

Φίλιπ Λαμαντία (23/10/1927 – 7/03/2005)

  

Στις μέρες μας ο υπερρεαλισμός δεν αποτελεί καινοτομία, ούτε και ανταποδίδει δυναμικά στον σαθρό περίγυρο τις επιδραστικές εντάσεις που κάποτε προσέφερε, και ούτως έκανε την εγγραφή του στην παγκόσμια λογοτεχνική ιστορία. Ο Φίλιπ Λαμαντία όμως, θα ήταν εξίσου σπουδαίος ποιητής ακόμη κι αν δεν ήταν «υπερρεαλιστής» – αυτό είναι δεδομένο. Και μ’ αυτό το κείμενο στη μνήμη του, έχοντας διανύσει έξι ολόκληρα χρόνια από τον θάνατο του, δεν τον μνημονεύουμε τόσο σαν σημαντικό υπερρεαλιστή, όσο σαν σημαντικό, αυθεντικό ποιητή.

Ο Φίλιπ Λαμαντία γεννήθηκε στις 23 Οκτωβρίου του 1927 στο Σαν Φρανσίσκο. Ήταν γιος Σικελών μεταναστών. Μετά τον θάνατό του εξακολουθεί, δικαίως, να θεωρείται ο πλέον αντιπροσωπευτικός εκπρόσωπος του σύγχρονου μετα-υπερρεαλισμού στις ΗΠΑ.

Μόλις έφηβος, ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη για να γνωρίσει τους ευρωπαίους υπερρεαλιστές που βρίσκονταν εκείνη την εποχή στην πόλη. Ο Αντρέ Μπρετόν τον χαρακτήρισε ως «φωνή που εμφανίζεται μια φορά κάθε εκατό χρόνια», και ο ίδιος ανέλαβε να τον προωθήσει άμεσα εκδίδοντας το 1946 το πρώτο του βιβλίο, Erotic Poems (Bern Porter 1946), στη συνέχεια ακολούθησαν οι συλλογές: Ekstasis (Auerhahn Press 1959), Narcotica (Auerhahn Press 1959), Destroyed Works (Auerhahn Press 1962), Touch of the Marvelous (Oyez, 1966), Selected Poems 1943-1966 (City Lights Books, 1967), μαζί με τους Charles Bukowski και Harold Norse, Philip Lamantia: Penguin Modern Poets, No. 13. (Penguin, 1969), Blood of the Air (Four Seasons Foundation, 1970),  Touch of the Marvelous — A New Edition (Four Seasons Foundation, 1974), Becoming Visible (City Lights Books, 1981), Meadowlark West (City Lights Books, 1986), Bed of Sphinxes: New and Selected Poems, 1943-1993 (City Lights Books, 1997), Tau; with Journey to the End by John Hoffman (City Lights Books, 2008).

Από τα μέσα της δεκαετίας του ‘50, ο Λαμαντία πρωτοστάτησε στο κίνημα των Μπιτ, και καταχωρήθηκε ως ένας από τους μπιτ ποιητές. Ηλίου φαεινότερο πως ο χαρακτηρισμός «μπιτ» ήταν πιο συγγενικός με την ζωή και το έργο του – καθώς το υπερρεαλιστικό στοιχείο που χαρακτήρισε την ποίησή του, από την δεύτερή του μόλις ποιητική συλλογή συνεργάστηκε άψογα με τον «μεταμοντέρνο εξπρεσιονισμό» και την βιωματική θρησκευτικότητα (τα στοιχεία που οριοθέτησαν την γραφή και των υπολοίπων της γενιάς των μπιτ).

Από τα νεανικά του χρόνια επίσης διατεινόταν πως ήταν καθολικός και εξέφραζε την προτίμησή του στο τάγμα του Αγίου Φραγκίσκου ως το τέλος της ζωής του. Την πρώτη φορά που η ανανεωμένη ποίηση συναντήθηκε ζωντανά, μαζί με την τζαζ, στην πόλη της Νέας Υόρκης, την βραδιά της 19ης Νοεμβρίου του 1957, ο Φίλιπ Λαμαντία ήταν παρών και βρέθηκε πάνω στη σκηνή της γκαλερί Brata, στο πλάι του Τζακ Κέρουακ, του Χάουαρντ Χαρτ και του Ντέηβιντ Άμραμ.

Η φήμη του ξεπέρασε από πολύ νωρίς τα αμερικανικά σύνορα, σε αντίθεση όμως με την κυκλοφορία μεταφράσεων του έργου του, οι οποίες πρωτοκυκλοφόρησαν στα μέσα της δεκαετίας του ‘60 στην Γαλλία. Το κείμενο του, που έφερε τον τίτλο «The Crime of Poetry» περί αισθητικής και δυναμικής της υπερρεαλιστικής ποίησης, θεωρείται επάξια ως ένα από πλέον εύστοχα και χαρακτηριστικά κείμενα του είδους.

Μετά από αλλεπάλληλες ταξιδιωτικές αναζητήσεις και πειραματισμούς στον χώρο της μεταφυσικής και των ψυχοτρόπων ουσιών, εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Καλιφόρνια, όπου και έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Θα σχολιάσει όμως κανείς, αρκούν όσα παρατίθενται σε τούτο το άρθρο για να προσεγγίσει κάποιος το έργο του ποιητή; Όχι, δεν αρκούν, αυτή εδώ είναι μια απλή ενημέρωση, το εκτεταμένο κείμενο θα αργήσει λίγο να έρθει, μα πιθανόν και να μην χρειάζεται· τόσα κείμενα αναφοράς που δημοσιεύονται τι ρόλο παίζουν στην τελική. Οι κριτικές εκτιμήσεις έχουν προ πολλού αρχίσει να κουράζουν, αρκεί ένα μικρό, σαν αυτό,  «πρωτοσέλιδο» και ο υποψήφιος αναγνώστης θα πάρει τον δρόμο του.

Το έργο του Λαμαντία παραμένει επίκαιρο, και προς τέρψη ορισμένων σύντομα θα είναι προσβάσιμο στο σύνολό του. O μελετητής Γκάρετ Καπλς έχει αναλάβει την επιμέλεια των απάντων του ποιητή, τα οποία θα κυκλοφορήσουν σύντομα από τον εκδοτικό οίκο City Lights.

 

Βιβλιογραφία του Φίλιπ Λαμαντία στα ελληνικά:

Philip LamantiaΑυτόματος Κόσμος (Άκρον 2000),

Ανθολογία Μπιτ Ποίησης (Ροές 2003),

Ανθολογία Αμερικανικής Ποίησης του Εικοστού Αιώνα (Ηριδανός 2007),

Τα Οράματα Μιας Απίθανης Γενιάς/Στοιχεία για την Beat Generation (Κέδρος 2011).

Advertisements

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.

  • © 2011 - 2015
    toparathyro.com
    ISSN: 2241-7230

Αρέσει σε %d bloggers: